Chính thức: Từ năm 2026, bỏ quy định ghi xác nhận thế chấp trực tiếp vào Sổ đỏ

Một thay đổi quan trọng trong thủ tục hành chính đất đai vừa được công bố: Kể từ ngày 1/1/2026, việc thế chấp quyền sử dụng đất sẽ không còn được ghi trực tiếp lên Sổ đỏ/Sổ hồng) mà chuyển sang quản lý hoàn toàn trên cơ sở dữ liệu số.

Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước (Bộ Tư pháp) vừa ban hành hướng dẫn gửi các Văn phòng đăng ký đất đai trên toàn quốc về việc triển khai Nghị quyết 254/2025/QH15. Quy định mới này đánh dấu bước tiến lớn trong việc số hóa quản lý đất đai.

Không còn “lấm lem” Sổ đỏ vì dòng xác nhận thế chấp

Trước đây, khi người dân mang Sổ đỏ đi thế chấp ngân hàng, trang bổ sung hoặc trang 4 của Giấy chứng nhận sẽ được cơ quan chức năng ghi dòng chữ xác nhận tài sản đang được thế chấp. Tuy nhiên, theo quy định mới có hiệu lực từ đầu năm 2026, thủ tục này sẽ bị bãi bỏ.

Cụ thể, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm hướng dẫn:

“Trường hợp đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất… thì chỉ cập nhật biến động vào cơ sở dữ liệu đất đai, không xác nhận trên giấy chứng nhận đã cấp.”

Như vậy, các Văn phòng đăng ký đất đai sẽ không thực hiện ghi bút lục lên Sổ đỏ. Thay vào đó, thông tin thế chấp sẽ được cập nhật trực tuyến và đồng bộ vào hệ thống dữ liệu quốc gia. Điều này giúp Giấy chứng nhận sạch đẹp hơn và giảm thiểu các thủ tục hành chính thủ công.

Trường hợp nào vẫn phải ghi vào Sổ đỏ?

Mặc dù quy định mới ưu tiên cập nhật dữ liệu điện tử, nhưng vẫn có trường hợp ngoại lệ liên quan đến việc xử lý các hồ sơ cũ (giai đoạn chuyển tiếp).

Nếu người dân có yêu cầu xóa thế chấp hoặc rút bớt tài sản thế chấp mà trước đó (trước năm 2026) thông tin thế chấp đã được ghi trên Sổ đỏ, cơ quan chức năng sẽ thực hiện song song hai bước:

• Cập nhật dữ liệu: Ghi nhận việc xóa/rút bớt tài sản vào cơ sở dữ liệu đất đai.
• Xác nhận trên Sổ: Ghi xác nhận nội dung xóa đăng ký lên Giấy chứng nhận để hủy bỏ hiệu lực của dòng ghi chú thế chấp cũ.

Lộ trình và biểu mẫu thực hiện

Để đảm bảo tính thống nhất trong khi chờ các Nghị định hướng dẫn chi tiết được sửa đổi, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm lưu ý:

• Về biểu mẫu và hồ sơ: Tiếp tục sử dụng các biểu mẫu, phiếu yêu cầu đăng ký theo quy định tại Nghị định 99/2022/NĐ-CP cho đến khi có văn bản thay thế.
• Về pháp lý: Bộ Tư pháp đang phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường để sớm sửa đổi các quy định liên quan, đảm bảo sự đồng bộ giữa Luật Đất đai và các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

Quy định này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian làm thủ tục hành chính, đồng thời thúc đẩy nhanh quá trình hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia – một trong những mục tiêu trọng điểm của Chính phủ trong năm 2026.

Một thay đổi quan trọng trong thủ tục hành chính đất đai vừa được công bố: Kể từ ngày 1/1/2026, việc thế chấp quyền sử dụng đất sẽ không còn được ghi trực tiếp lên Giấy chứng nhận (Sổ đỏ/Sổ hồng) mà chuyển sang quản lý hoàn toàn trên cơ sở dữ liệu số.

Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước (Bộ Tư pháp) vừa ban hành hướng dẫn gửi các Văn phòng đăng ký đất đai trên toàn quốc về việc triển khai Nghị quyết 254/2025/QH15. Quy định mới này đánh dấu bước tiến lớn trong việc số hóa quản lý đất đai.

Không còn tình trạng “lấm lem” Sổ đỏ vì dòng xác nhận thế chấp

Trước đây, khi người dân mang Sổ đỏ đi thế chấp ngân hàng, trang bổ sung hoặc trang 4 của Giấy chứng nhận sẽ được cơ quan chức năng ghi dòng chữ xác nhận tài sản đang được thế chấp. Tuy nhiên, theo quy định mới có hiệu lực từ đầu năm 2026, thủ tục này sẽ bị bãi bỏ.

Cụ thể, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm hướng dẫn:

“Trường hợp đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất… thì chỉ cập nhật biến động vào cơ sở dữ liệu đất đai, không xác nhận trên giấy chứng nhận đã cấp.”

Như vậy, các Văn phòng đăng ký đất đai sẽ không thực hiện ghi bút lục lên Sổ đỏ. Thay vào đó, thông tin thế chấp sẽ được cập nhật trực tuyến và đồng bộ vào hệ thống dữ liệu quốc gia. Điều này giúp Giấy chứng nhận sạch đẹp hơn và giảm thiểu các thủ tục hành chính thủ công.

Trường hợp nào vẫn phải ghi vào Sổ đỏ?

Mặc dù quy định mới ưu tiên cập nhật dữ liệu điện tử, nhưng vẫn có trường hợp ngoại lệ liên quan đến việc xử lý các hồ sơ cũ (giai đoạn chuyển tiếp).

Nếu người dân có yêu cầu xóa thế chấp hoặc rút bớt tài sản thế chấp mà trước đó (trước năm 2026) thông tin thế chấp đã được ghi trên Sổ đỏ, cơ quan chức năng sẽ thực hiện song song hai bước:

• Cập nhật dữ liệu: Ghi nhận việc xóa/rút bớt tài sản vào cơ sở dữ liệu đất đai.
• Xác nhận trên Sổ: Ghi xác nhận nội dung xóa đăng ký lên Giấy chứng nhận để hủy bỏ hiệu lực của dòng ghi chú thế chấp cũ.

Lộ trình và biểu mẫu thực hiện

Để đảm bảo tính thống nhất trong khi chờ các Nghị định hướng dẫn chi tiết được sửa đổi, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm lưu ý:

• Về biểu mẫu và hồ sơ: Tiếp tục sử dụng các biểu mẫu, phiếu yêu cầu đăng ký theo quy định tại Nghị định 99/2022/NĐ-CP cho đến khi có văn bản thay thế.
• Về pháp lý: Bộ Tư pháp đang phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường để sớm sửa đổi các quy định liên quan, đảm bảo sự đồng bộ giữa Luật Đất đai và các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

Quy định này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian làm thủ tục hành chính, đồng thời thúc đẩy nhanh quá trình hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia – một trong những mục tiêu trọng điểm của Chính phủ trong năm 2026.

Nguồn: Internet