Thay đổi về quy định thu hồi đất, cấp sổ đỏ

Từ ngày 01/01/2026, hệ thống quy định liên quan đến thu hồi đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chính thức bước sang giai đoạn điều chỉnh lớn theo Luật Đất đai 2024 và Nghị quyết số 254/2025/QH15. Đây là lần cải cách có phạm vi tác động rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến người sử dụng đất, nhà đầu tư và cơ quan quản lý.

Những thay đổi lần này tập trung vào việc tái thiết cơ chế định giá đất, thu hồi đất và chuẩn hóa quy trình cấp sổ đỏ, hướng tới tháo gỡ các điểm nghẽn tồn tại lâu năm – nguyên nhân khiến nhiều dự án chậm triển khai và phát sinh tranh chấp kéo dài. Hãy cùng Ann Home tìm hiểu những nội dung đáng chú ý trong hệ thống quy định mới này.

Bảng giá đất hằng năm thay đổi cách tiếp cận bồi thường

Theo quy định mới, bảng giá đất sẽ được xây dựng và ban hành hằng năm, thay cho cơ chế ổn định theo chu kỳ 5 năm. Việc cập nhật thường xuyên giúp giá đất do Nhà nước quy định phản ánh sát hơn mặt bằng giao dịch thực tế tại từng địa phương.

Cách tiếp cận này làm thay đổi căn bản phương pháp xác định mức bồi thường khi thu hồi đất, tiền sử dụng đất và các khoản nghĩa vụ tài chính. Người dân có cơ sở rõ ràng để đối chiếu, trong khi cơ quan quản lý giảm áp lực điều chỉnh giá đất cục bộ trong từng dự án.

Mở rộng phạm vi Nhà nước được thu hồi đất

Luật Đất đai 2024 bổ sung thêm các trường hợp Nhà nước được thu hồi đất để phục vụ phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Các dự án hạ tầng, chỉnh trang đô thị, khu chức năng đặc thù được đưa vào phạm vi điều chỉnh rõ ràng hơn.

Quy định này tạo hành lang pháp lý cho việc hình thành quỹ đất sạch, giảm tình trạng dự án bị ách tắc do không đạt được thỏa thuận toàn bộ với người sử dụng đất, từ đó cải thiện tiến độ triển khai các công trình trọng điểm.

Chuẩn hóa quy trình thu hồi đất và bồi thường

Trình tự thu hồi đất, lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được quy định chi tiết, yêu cầu công khai thông tin và tuân thủ chặt chẽ từng bước thực hiện. Các mốc thời gian, trách nhiệm của cơ quan nhà nước và quyền giám sát của người dân được xác định rõ.

Việc chuẩn hóa quy trình giúp giảm đáng kể rủi ro pháp lý, hạn chế tranh chấp phát sinh sau thu hồi đất và tạo sự thống nhất trong cách áp dụng giữa các địa phương.

Siết chặt điều kiện cấp sổ đỏ

Từ năm 2026, việc cấp sổ đỏ đặt ra yêu cầu cao hơn về tính pháp lý của thửa đất. Đất phải không có tranh chấp, phù hợp quy hoạch, đồng thời người sử dụng đất phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo bảng giá đất mới.

Quy định này hướng tới việc nâng cao chất lượng pháp lý của Giấy chứng nhận, hạn chế tình trạng cấp sổ sai, cấp chồng ranh hoặc thiếu căn cứ pháp luật như giai đoạn trước.

Mở rộng đối tượng được cấp sổ đỏ lần đầu

Song song với việc siết điều kiện, luật mới cho phép xem xét cấp sổ đỏ đối với một số trường hợp sử dụng đất ổn định, lâu dài nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận do vướng cơ chế cũ. Việc xem xét dựa trên quá trình sử dụng đất, nguồn gốc và sự phù hợp quy hoạch.

Quy định này giúp giải quyết khối lượng lớn hồ sơ tồn đọng, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho người dân trong việc xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp.

Tác động đến người dân và thị trường bất động sản

Đối với người dân, việc thu hồi đất và cấp sổ đỏ được thực hiện trên nền tảng minh bạch hơn, song đòi hỏi sự chủ động trong việc hoàn thiện hồ sơ và thực hiện nghĩa vụ tài chính đúng thời hạn.

Đối với thị trường bất động sản, chi phí đất đai sẽ phản ánh sát thực tế hơn, buộc doanh nghiệp phải tính toán kỹ phương án tài chính và pháp lý ngay từ giai đoạn đầu, từ đó nâng cao tính bền vững của dự án.

Nguồn: Internet

Câu hỏi thường gặp